ზურა ბალანჩივაძის ვინტაჟური სამყარო

მოდის სამყარო მდიდარია უამრავი საინტერესო შტრიხით. ყოველდღიურად ჩნდება ახალი მიმართულება, სტილი და ტენდენციები. ყველასთვის ცნობილია ანტიკვარული ნივთების იშვიათობა და მაღალი ღირებულება. სიძველისადმი სიყვარული მოდაშიც გვხდება ვინტაჟის სახით. იგი ფრანგული სიტყვაა და ითარგმნება, როგორც ტერმინი მეღვინეობაში, რომელიც ღვინის დაძველებას ნიშნავს. შესაბამისად, ვინტაჟური სამოსი გასული თაობებისა და მოდის მიმართულების „რენესანსია“ დღევანდელი ცხოვრების სტილში.
ხშირ შემთხვევაში, ვინტაჟის მიმდინარეობა კლასიკურ ჩაცმულობასთან ასოცირდება.
ყველასთვის ნაცნობი ტერმინია – „ეს ხომ კლასიკაა“ , ეს უკანასკნელი ვინტაჟის ეპითეტად ქცეული სინონიმია, რომელსაც ხშირად ვიყენებთ, აღტაცების შემთხვევაში , როდესაც ხელოვნების ნიმუში ან თუნდაც მუსიკა, გარკვეული ეპოქის სარკეა და მრავალწლიანი ისტორიის მატერებელი.

ყველას გვსმენია კრიტიკა ერთფეროვანი და არაფრისმთქმელ სტილთან დაკავშირებით. ხშირ შემთხვევაში გემოვნებიანი სამოსის ტენდენციურ პლაგიატიზმზეც გვილაპარაკია, მაგრამ ჩვენს ქალაქში ნამდვილად არსებობენ ის ადამიანები, რომლებსაც კლასიკური მიმდინარეობის მიმართ განსაკუთრებული ხედვა და დამოკიდებულება გააჩნიათ.
ზურას სახით მინდა წარმოგიდგინოთ ადამიანი, რომელიც მაგალითი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ჩვენგანისთვის, რადგან მისი იმიჯი ბუნებრივობაში მდგომარეობს და ნამდვილად ისტორიას ჰყვება. ზურა შორსაა თანამედროვე ტენდენციებისგან, თუმცა თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ მის მიერ შერჩეული „ტიპაჟი“ თავისთავად ქმნის ტენდენციასა და ხაზს, რომელიც ყოველთვის უფრო იშვიათი და დაფასებულია.

ზურა ბალანჩივაძის ცხოვრება ერთდროულად თანამედროვე და ვინტაჟურიცაა.
როგორც აღნიშავს, უამრავი ერთმანეთისაგან განსხვავებული სფეროთია დაინტერესებული, ხოლო ჰობის სახით კი მის შემოქმედებაში განსაკუთრებულ ადგილს მხატვრობა, მუსიკა და მობილური ფოტოგრაფია იკავებს.
სტილი მის ყოველდღიურ ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობს.
ზურა ერთ-ერთი გამოჩენილი პერსონაა, რომელიც ყოველთვის ვინტაჟ მაღაზიებში იმოსება.
თვლის, რომ იმიჯი პიროვნების ინდივიდუალიზმთან არის დაკავშირებული და ეს ყველაფერი არ უნდა იყოს ხელოვნურად შექმნილი.

ზურა, როდის აღმოაჩინე მიდრეკილება ვინტაჟური ჩაცმულობის მიმართ?
ბავშვობიდანვე მომწონდა განსხვავებული სტილი და დღემდე მძაფრად ვგრძნობ ამას. სტილის აღმოჩენასა და ძიებაში წლები დამჭირდა. ჯერ უნდა გამეგო რა მინდოდა, შემდეგ იმაზე მეფიქრა თუ როგორ მოვირგებდი აღმოჩენილს. ეს არ ყოფილა რაიმე პროექტი ან ექსპერიმენტი, მისი სახე უფრო პროცესს გავდა. მახსოვს, სტუდენტობის პერიოდში, პირველად გრძელი ქურქი შევიძინე. მას ვინტაჟური ჟილეტი მოჰყვა, შემდეგ ცილინდრიც კი მოვიხდინე. ქუჩაში სეირნობის დროს საოცარი შეგრძნება იყო, ახალი ფორმის თანვმდევი ჩრდილის დანახვა, რომელიც უფრო და უფრო ემსგავსებოდა ჩემ მიერ წარმოსახულს.
სამოსის შემდეგ უკვე აქსესუარებმაც დამაინტერესა და ასე ეტაპობრივად ჩამომიყალიბდა სტილი, რომელიც ჩემი ცხოვრების განუყრელი ნაწილია.

დღევანდელი გადმოსახედიდან, კლასიკური ვინტაჟი უფრო მეტია შენს სტილში თუ მოდერნისტული?
ორივე. გააჩნია ხასიათს, იმასაც, თუ სად მივდივარ და რამდენად კომფორტულად ვიქნები. ვინტაჟური სტილი ნამდვილად მოითხოვს მსხვერპლს, რა თქმა უნდა, ნაკლებად პრაქტიკულიც არის და რიგ შემთხვევაში დისკომფორტის შექმნის საგანიც გამხდარა. ასეთ სიტუაციაში ყოველთვის წინასწარ ვგეგმამ რა ჩავიცვა, თუმცა უპირატესობას მაინც კლასიკურ ვინტაჟს ვანიჭებ.

ვინტაჟური აქსესუარები ახსენე, რას გვეტყვი მათზე?
პატარა ისტორიას მოგიყვები. სანამ გაჩნდებოდა ჰალსტუხი პოპულარული გახლდათ ბაფთა. მე-19 საუკუნეში კი უბრალო თეთრ ყელსახვევს იყენებდნენ მამაკაცები. ამ ყელსახვევის ერთ-ერთი გადმონაშთია ასკოტი, რომელიც ჰალსტუხს გავს და მეორე – თავად ჰალსტუხია. ყელსახვევებამდე იყო ჟაბო. ძველად, მამაკაცს ყოველთვის ამშვენებდა ყელზე აქსესუარი, ეს გარკვეული სტატუსის მაჩვენებელი იყო. მახსენდება სალონური წვეულებები ბრიტანეთში; ე.წ ჩაის სმის შეკრებებზე ეტიკეტად იყო ქცეული ფრაკი და მასზე დამშვენებული თეთრი ბაფთა. ეს ტრადიცია დიდი ხნის მანძილზე, ფაქტობრივად 90-იან წლებამდე შეინარჩუნა ოპერამ, სადაც დირიჟორი, ორკესტრანტი და სოლისტი მამაკაცები ასეთნაირად იმოდებოდნენ. დღედღეობით კი მეტნაკლებად თავისუფლებაა აქაც. ბაფთა აღიარებულია კლასიკური სტილისა და ვინტაჟის სიმბოლოდ. ამ უკანასკნელშიც გვხვდება რამდენიმე კატეგორია. ერთ-ერთია ბრიტანული, რომელსაც განსაკუთრებული განასკვის ფუნქცია აქვს. ეს ტრადიციული ბაფთა გახლავთ, რომლის შეკვრის ტექნიკასაც თქვენ უნდა ფლობდეთ. ვისაც ნამდვილი ვინტაჟი ესმის, ის არასდროს შეიძენს მზა ბაფთას და აუცილებლად გამოიყენებს ტრადიციულს.

შენი აზრით, რა განასხვავებს ვინტაჟს რეტროსაგან?
თითქმის არაფერი.
ვინტაჟი ასოცირდება 20-იან წლებთან, კერძოდ კი XIX-XX საუკუნეების მიჯნის სტილსა და ხელოვნებასთან. ერთი სიტყვით, იმ ეპოქასთან, როდესაც ცილინდრი და ე.წ „შლაპა“ იყო მოდაში. რეტრო კი ძველის აღმნიშვნელია, რომელსაც ძირითადად 60 და80 -იანი წლების აღსანიშნავად გამოიყენებენ.
ჩემი აზრით, რეტრო შეგვიძლია ვთქვათ ვინტაჟზეც, რადგან ისიც ძველია, უბრალოდ შედარებით ფართო ცნებას წარმოადგენს.

რომელი ეპოქის შთაგონებით სჭარბობს ტანსაცმელი შენს კარადაში?კონკრეტულად შეიძლება ვერ დავასახელო, თუმცა მე-19 საუკუნის ვინტაჟს განსაკუთრებული ადგილი უკავია ჩემს ჩაცმულობაში.

ვინ არის შენთვის სტილის სიმბოლო?
რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ჩემი სტილის სიმბოლო უინსტონ ჩერჩილია. შეყვარებული ვარ ბრიტანულ სტილზე. რა თქმა უნდა, ჩერჩილი მოდის მიმდევარი არ იყო, მაგრამ მისი მთავრი ამოცანა ნამდვილად იყო, რომ ყოფილიყო ყველასგან დასამახსოვრებელი. მან შექმნა გენიალური ტიპაჟი, რომლის იდენტიფიცირებაც ძალიან მარტივია.
ასევე მახსენდება ლუჩანო პავაროტი. ნებისმიერ ჩვენგანს ვინც ვცნობთ, მის შემოქმედებას გამორიცხულია პავაროტის ასოციაცია არ გაგვიჩნდეს ჭარბ წონიანი მამაკაცის წარმოდგენის შემთხვევაში, რომელიც ფრაკით იქნება შემოსილი, საგულეზე კი ცხვირსახოცი ექნება მიბნეული.

შენი ფერი?
სხვათაშორის, დიდ უპირატესობას ვანიჭებ ფერებს. ვფიქრობ, რომ ჩემი ფერი წითელია.
ვინც მიცნობს კარგად, ფერის სიმბოლიკიდან გამომდინარე ეს არც გაუკვირდება.
ყოველთვის ვცდილობ ვიყო ფერადი და არა ჭრელი. მიყვარს მინიმალისტური კომბინაციები, მაგალითად ყვითელთან მწვანე, ლურჯთან თეთრი და ა.შ.
ძალიან საინტერესო პროცესია ფერებთან თამაში და ჩემი აზრით, წარმატებულად ვართმევ თავს.

დღესდღეობით საქართველოში უამრავ სტილიზებურ მიმართულებას ჰყავს თავის მიმდევარი, მაგრამ ვინტაჟი ნაკლებად აქტუალურია, შენი აზრით რა იწვევს ამას?
როგორც უკვე ვახსენე, ვინტაჟი გაცილებით არაკომფორტული და მოუხერხებელია ვიდრე ჩაცმის თავისუფალი სტილი. ალბათ, უფრო პრეტენზიულიცაა ვიდრე სხვა დანარჩენი. მიმდინარეობა ესთეტიკურად გვკარნახობს შესაბამის მიხვრა-მოხვრასა და ჟესტიკულაციას. ჩაცმულობას, რომ თავი დავანებოთ, სტილი, ადამიანის მუსიკალურ გემოვნებაზეც მეტყველებს. ვერ წარმომიდგენია ადამიანი, რომელსაც აცვია რეტრო და მინიმუმ ფრენკ სინატრას არ უსმენს. საქართველოში კლასიკური მუსიკის მსენელს უფრო ნაკლებად შევხვდებით. შესაბამისად, ინტერესები მჭიდროდ ებმის ჩაცმის სტილს და ამით კარგად აიხსნება ვინტაჟური სტილის არაპოპულარობაც საქართველოში.

შენს ფოტონამუშევრებშიც ხშირად ვხვდებით ვინტაჟს, ძირითადად თბილისის ძველ უბნებს იღებ. რას გვეტყვი ამის შესახებ?

მე-19 საუკუნის ვინტაჟური თბილისი, როგორც ფოტო ხელოვნება, დიდი შთაგონებაა ჩემთვის. ძალიან მიზიდავს ძველი არქიტექტურა.

შეიძლება პატარა დეტალებს უთქმელად ჩაუარო, მაგრამ კარგად თუ დააკვირდები აღმოაჩენ, რომ ჩვეულებრივი მოჩუქურთმებული კარის მიღმა დიდი ისტორია იმალება. ზუსტად ამ ამოცანის ამოხსნას ვცდილობ სხვადასხვა რაკურსით, ფილტრითა და განათებით. თუ კი კადრში გარემოს შესაფერის ან თუნდაც ზედმეტად შეუფერებელ ადამიანსაც მოვაქცევ, შეიძლება ის უფრო საინტერესოც გამოვიდეს.

ტექსტი – დათა ალექსეევი
სტილი – დათა ალექსეევი
ფოტო – სალი დუნდუა

ჟურნალი ბომონდი, მაისის ნომერი , 2017
http://www.beaumonde.ge/dataalekseev

მეორადი ტანსაცმლის ტენდენცია და 90-იანები

ტექსტი – დათა ალექსეევი / ჟურნალი ბომონდი

სტილი ერთგვარი კულტურაა, რომელიც ნათლად გამოხატავს ჩვენს ექპრესიულ მიდრეკილებებს. გასაკვირი არ არის, რომ მოდის მიმდევრები სისტემატურად ცდილობენ ინოვაციური მოდის ელემენტების ათვისებასა და შემდეგ საკუთარ სტილში გადმოტანას – მოდური თავისუფლება ხომ ინდივიდუალიზმის ჩამოყალიბების უტყუარი საფუძველია. უამრავი ხერხი არსებობს საამისოდ, რომ გამოიყურებოდე ტენდენციურად და გქონდეს საკუთარი სტილი, თუმცა დღესდღეობით ეს ხერხები მეტ-ნაკლებად შეცვლილია, ჩარჩოები კი გარღვეული. ჩვენს ხელში სრული თავისუფლებაა, დღეს ხომ ყველაფერი მოდაშია!
მოდა თავიდანვე ფუფუნების აღმნიშვნელი იყო… დიდი წვლილი მოდური სტანდარტების შეცვლაში ქართველ დიზაინერს, დემნა გვასალიას მიუძღვის. მან მოახერხა იმ სუბიექტური მიმდინარეობის დამკვიდრება, რომელიც ძალიან ბევრ შოპოჰოლიკს სწყუროდა. განიერი პერანგები, არაპროპორციული ჯემპრები, მაღალწელიანი ჯინსები – ეს ხომ ევროპული 90-იანების გადმონაშთია. დღევანდელი სტანდარტები არ აღიარებს განსაკუთრებულ გადაპრანჭვასა და შეფუთვას ძვირად ღირებულ სამოსში, თუმცა არც სტანდარტებს აწესებს. ეს ყველაფერი ბუნებრივად ქცეულ ტენდენციად შეიძლება მოვიაზროთ, რომელსაც ყოველთვის ჰყავდა და ეყოლება მიმდევარი.ალტერნატიული მოდა თავისუფალი სულის უპირობო სიმბოლოა, 90-იანი წლების სტილი – კომფორტული საშუალება მინიმალისტური მიმართულების მარტივად გამოსამჟღავნებლად.
დღესდღეობით მეორადი ტანსაცმლის ტენდენციამ ფართოდ მოიკიდა ფეხი საქართველოშიც. ამის მთავარი მიზეზი კი 90-იანი წლების კულტურასთან სიახლოვეა. დღეს ტენდენცია ერთ-ერთ სუბკულტურულ მიმდინარეობად გვევლინება, დიახ, ეს ახალი 90-იანებია, ანუ ყველაფერი ახალი კარგად დავიწყებული ძველია!

ძნელი არ არის იმ ვინტაჟური სამოსის აღმოჩენა, რომელიც გარკვეული მიმართულების ბატონობის პერიოდშია შექმნილი და შეიძლება რამდენიმე ათეულ წელსაც კი ითვლიდეს.
ნებისმიერი სამოსის მოდერნიზება და გემოვნებიანი ექსპერიმენტი კი უდავოდ დასაფასებელი და, რაღა თქმა უნდა, შთამაგონებელია.

მინდა წარმოგიდგინოთ განსხვავებული პროფესიის ადამიანები, რომლებისთვისაც მეორადი ტანსაცმლისა და 90-იანების შერწყმა გარკვეულ ექსპერიმენტთან და საინტერესო თავგადასავალთან ასოცირდება.

ნინი ბექაური / მოდის ბლოგერი

მოდის სფეროში მოღვაწე ადამიანების მიმართ ყოველთვის არის სტერეოტიპული დამოკიდებულება, თითქოს სისტემატურად ბრენდებით ვიმოსებით და მთავარი საზრუნავიც ეს არის ჩვენთვის. რეალობა სხვაგვარია, საერთოდ არ ვამახვილებ ყურადღებას ბრენდებსა და ძვირად ღირებულ სამოსზე, რადგან ვფიქრობ, გემოვნება იმდენად ინტიმური და არასადავო თემაა, არ ღირს ამ თვალსაზრისით მოდის სფეროში მოღვაწე ადამიანების განსჯა, მთავარია, სტილის შეგრძნება და ინდივიდუალიზმი. ძალიან ცოტა დროს ვხარჯავ იმაზე, რა შეიძლება ჩავიცვა. ყველაზე მარტივია, გეცვას ბრენდი და გამოიყურებოდე შესამჩნევად, მაგრამ ჩემთვის ბრენდების გარეშე სტილის ჩამოყალიბება უფრო რთული პროცესია.
სადა და მინიმალისტური სტილი მიყვარს, ბევრად კომფორტულია და გარკვეულწილად თავისუფლების შეგრძნებასაც მიჩენს. გლამური ნაკლებად მიზიდავს. ზემოთ ხსენებული სტერეოტიპის დასამსხვრევად კი საუკეთესო ვარიანტი მეორადი სამოსის აქტიური მოხმარებაა. რაც შეეხება 90-იანებს, მაშინ საქართველოში სამოსი ერთფეროვანი იყო, შესაბამისად, არ იყო ტანსაცმლის დიდი არჩევანი და, მგონია, ამიტომაც აქვს განსაკუთრებული გავლენა გასულ 90-იანებს თბილისის ქუჩებში. მეორადი კი ის ადგილია, სადაც ვაწყდებით იმ 90-იანებს, რაც დღეს ტრენდად იქცა.

გიორგი გოგოხია / მოდელი

ჩემი საქმიანობიდან გამომდინარე, ხშირად მიწევს კამერების წინ დგომა. საინტერესო პარალელს გავავლებდი პოდიუმიდან ქუჩის მოდამდე. ყოველთვის მიყვარდა სხვადასხვა დროის ტენდენციების არევა და ერთმანეთთან შეხამება. მოდის კვირეულის განმავლობაში, ყველაზე ხშირად ჩემი სტილით ვიქცევ განსაკუთრებულ ყურადღებას.
ვფიქრობ, 90-იანი წლების მიმართულებამ განსაკუთრებული შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე. სასიამოვნოა გამოიყურებოდე ტენდენციურად ისე, რომ თავს ძალიან კომფორტულად გრძნობდე. ბევრი არ მიფიქრია, სად შეიძლებოდა შემეძინა ის სამოსი, რომელიც მონატრებას იწვევდა ჩემში.
მეორადი ტანსაცმელი საშუალებას მაძლევს, ბოლომდე გამოვხატო ჩემი შინაგანი სამყარო და ორიგინალურად გამოვიყურებოდე ალტერნატიული სტილის მეშვეობით.

სალომე ვეფხვაძე /კინო რეჟისორი

მხატვრების ოჯახში გავიზარდე. ბავშვობიდან ხელოვნება ჩემი ინტერესის მთავარ სფეროს წარმოადგენდა. მხატვრობას არ გავყოლილვარ, მაგრამ ამჟამად 9 მოკლემეტრაჟიანი ფილმი მაქვს გადაღებული. ხელოვნების ნებისმიერი სფეროს აღქმის სუბსტანცია ჩვენს ხედვაზეა დამყარებული. აქედან გამომდინარე, შემიძლია ვთქვა, რომ სტილიც ჩემს ცხოვრებაში ერთ-ერთი შთამაგონებელი რიტმია, რომელსაც კომფორტულად და თავისუფლად ვქმნი. ყოველთვის ხასიათიდან გამომდინარე ვიცვამ.

დიდ უპირატესობას ვანიჭებ ფერად ტანსაცმელს. ჩემთვის საინტერესო პროცესია ფერების შეხამება. შესაბამისად, თუ ორიგინალურად გამოვიყურები, დღეც უფრო პოზიტიური ხდება. ჩემი მიზანი არ მდგომარეობს განსხვავებულობაში, უბრალოდ ვცდილობ, ვიყო ის, ვინც ნამდვილად ვარ და მინდა, იმიჯმაც იმეტყველოს ამაზე. იშვიათად დავდივარ სავაჭრო ცენტრებში, უპირატესობას მეორად ტანსაცმელს ვანიჭებ, რადგან ვთვლი, რომ ვინტაჟი, აღმოჩენებისა და მრავალფეროვნების დიდი სამყაროა. მეორადი ტანსაცმელი იშვიათად მეორდება, რაც ჩემთვის პრივილეგიაა, 90-იანი წლები კი საუკეთესო ინსპირაცია ტენდენციურობისთვის.

დავით იმნაძე / ღამის კლუბის თანამშრომელი

90-იანი წლების თბილისში დავიბადე, რაც ნაცრისფერთან ასოცირდება ჩემთვის. სტილის თვალსაზრისით ეს პერიოდი საქართველომ გამოტოვა. მეტ უპირატესობას მუქ ფერებსა და ერთფეროვან სამოსს ანიჭებდნენ.
ალბათ, ზედმეტი იყო მოდაზე ფიქრიც კი. ჩემი იმიჯი მჭიდრო კავშირშია ცხოვრების სტილთან. კლუბში აღმოვაჩინე თავისუფლება, რომელსაც გარეთ ვერ შეხვდები. ვინტაჟური სტილისა და 90-იანების სინთეზი ჩემი ყოველდღიურობის საინტერესო თავგადასავალია. ვფიქრობ, რასაც ვიცვამ, ერთგვარი პროტესტის ნიშანია, რასაც თავისუფლად გამოვხატავ სტილის მეშვეობით.
მეორადი ტანსაცმელი ნამდვილად მეხმარება, გამოვიყურებოდე ორიგინალურად ნებისმიერ სტილში და არ ვგავდე სხვას.

ტექსტი – დათა ალექსეევი
სტილი – დათა ალექსეევი

ფოტო – სალი დუნდუა

ჟურნალი ბომონდი, აპრილის ნომერი , 2017
http://www.beaumonde.ge/dataalekseev